UÇAKLAR

Uçak havada uçabilen bir araçtır. Uçaklar, helikopterler, planörler, hava gemileri ve balonlar uçağın değişik biçimleridir.

Balonlar ve hava gemileri ilk uçaklardı ve havadan daha hafif gaz içerdiklerinden yükselebiliyorlardı. İngiltere’den Sir George Cayley ve Fransa’dan Otto Lilienthal 19.yüzyılda planör ile uçan ilk insanlardı. Ancak 1880’lerde benzinli motorların icadından sonra motorlu uçuşa geçiş mümkün olabilmiştir.

Önemli tarihler:

1903- Orville ve Wilbur Wright Kardeşler ilk kontrol edilebilen motorlu uçuşu gerçekleştirmişlerdir.
1937- İngiliz mühendis Frank Whittle jet motorunu dizayn etmiştir. 1939’da ilk jet uçağı Heinkel He 178 üretilmiştir.
1939- Amerikalı mühendis Igor Skorsky ilk modern helikopteri dizayn etmiştir.
1947- Amerika’da sesten hızlı ve roketle çalışan ilk uçak Bell X-1 üretilmiştir.
1950’ler- İlk yolcu jet uçakları Dehavtlland Comet ve Boeing 707 hizmete girdi.
1970- Boeing 747 jumbo jet hizmete girdi.
1976- Konkort sesten hızlı uçuşlarına başladı.

İLK UÇAKLAR

İlk uçaklar yükselmeye olanak sağlayan sabit kanatlara sahipti. Motorlar itme gücünü ve uçağın yüzeydeki kontrolünü sağlıyordu. 20.yüzyılın başlarında uçaklar gelişmeye başladı ve o zamanlar daha hafif olabilmeleri için tahtadan ve brandadan yapılıyorlardı.

UÇAĞI HAVADA TUTAN ŞEY NEDİR?

Kanatlar, uçağın havada kalmasını sağlamaktadır. Kanadın üst kısmı eğimli ve alt kısmı ise düzdür. Hava alt kısımda üst kısma göre daha ağır ilerler ve bu yukarı yönde bir itme meydana getirir.

Kanatlar havanın akmasına olanak sağlayan bir yapıdadır. Kanatın üst tarafı eğimli, alt tarafı ise düzdür. Uçak havada iken, hava kanadın üst kısmında, alt kısma oranla daha uzağa ve daha hızlı hareket eder. Sonuç olarak kanadın alt kısmındaki hava basıncı üst kısmına oranla daha fazladır. Bu kanadın emilmesine ve dolayısıyla da uçağın yükselmesine neden olur.

ucak

PERVANE YERİNE JET

Bütün ilk uçaklar, pervaneyi çeviren, ‘küçük bir pistonlu motora sahipti. Pervane döndükçe uçağı ileri doğru çekerdi. Modern büyük uçakların tamamına yakınında jet motoru bulunmaktadır. Bunlar, benzin ve havanın yakılması neticesinde elde edilen egzoz gazıyla uçağı iterler. Jetler daha güç sağlarlar ancak daha maliyetlidirler.

UÇAK GÖVDESİ

Uçağın gövdesinde mürettebat, yolcular, kargo ve diğer ekipmanlar bulunur. Gövdenin ön kısmında pilotların oturduğu yer bulunurken, arka kısımda kuyruk yer almaktadır. Kuyruk bir dikey yüzgeç ve iki küçük kanattan oluşmaktadır.

UZAKTAN KUMANDA

Kanatların arka kısmında bulunan geniş kanatçıklar yükselmeyi hızlandırırken, iniş anında, hızın azaltılmasına yardımcı olmaktadır. Ayrıca yükselti dümeni, dümen ve hız kanatçıkları ile de uçağın yönü değiştirilebilmektedir. Bu sistemler genellikle pilot tarafından kontrol edilmektedir, ancak; bazı modern uçaklarda “uzaktan kumanda” adı verilen bir sistem kullanılmaktadır. Böylelikle, iniş-kalkış, düşük hız ve yüksek hız kanatçıklarının kontrolü bilgisayarlar yardımıyla yapılmaktadır.

UÇAN VE YÜZEN UÇAKLAR

Uçaklar değişik tiplerde üretilmektedir. Jetler dünyanın etrafında uçmakta, küçük uçaklar (hafif uçaklar) kısa mesafelerde insan, posta ve malzemeler taşır. Bazı uçaklar ise tekerlek yerine suya inebilmesini sağlayacak şekilde ile donatılmıştır. Askeri uçaklar radar, kamera ve bomba ile donatılmışlardır. İki kanatlı planörler gösteri ve ilaçlama amaçlı kullanılmaktadırlar. Çünkü hızları düşüktür ve ani manevra yapabilmektedirler.

JET YOLCU UÇAĞI

Uzun mesafeli seyahatler jetler sayesinde daha ucuz ve güvenilir hale gelmiştir. Geniş gövdeli ilk jet Boeing 747 ya da jumbo jettir. 8.000 km. nin üzerinde 560 yolcu taşıyabilmektedir. Yüzlerce 747’i dokuz değişik biçimde üretilmiştir. Süpürücü arka kanatlar, yüksek hızlarda,hava direncini kırar ve süpürür. Bu durum yükselmeyi azaltır ve bu nedenle; yolcu uçakları havalanabilmek için uzun bir mesafeyi yüksek hızda almak zorundadırlar. Günümüzde, bütün yeni yolcu uçakları çevre ve güvenlik kurallarına sıkı sıkıya uymak zorundadırlar.