Tram, renkli dokümanların 4 renkten tekrar oluşturularak basılmasında kullanılan bir tekniktir. Terim olarak ton farklılıklarını hep aynı koyulukta farklı büyüklükte (AM) veya miktarda (FM) nokta zemine dönüştürme işlemine tramlama denilmektedir. Dökümanları trama dönüştüren programlara RIP (Raster image processing) denir. Tramlama AM (Klasik tram)ve FM (Kum tram)olarak temelde iki ana gruba ayrılır. Farklı firmalara ait rip programları değişik tramlama teknikleri (Diamond, Sublima, Staccato, Megadot, IS, HQS, Sateen, Hybrit…) kullanarak dökümanları filme veya kalıba aktarmaktadır.

tram

Örnek: Çok farklı renklerde algıladığımız fotoğrafik görüntüler 4 renk bileşenine ayrılabilir. (CMYKCyan, Magenta, Yellow, Black [K anahtar -key- kelimesinden gelir]). Bu dört renk sayfa üzerinde farklı açılarla yerleştirilir. Böylelikle üst üste binmeleri engellenir. Yanyana duran iki noktacığı ise gözümüz farklı bir renk olarak algılar. Çünkü bu renkler o kadar küçüktür ki ancak büyüteç ile baktığınız da bunları ayrı ayrı görebilirsiniz. Mesela fotoğraf üzerindeki turuncu bir bölge eşit büyüklükte ki magenta ve sarı noktacılıkların yanyana basılması ile oluşmuştur.

Tramın ne olduğunu  her zaman ki gibi basit bir dille anlatmaya çalışacağım. Tram; otobüs duraklarında Clear Channel’a ait olan reklam panolarındaki resimlere iyice yaklaşıp gördüğünüz renkli noktalardır. Yani orada gördüğünüz o büyük resimler aslında renkli noktalardan ibaret. Fakat uzaktan göz bu noktaları seçemediği için biz gayet keskin hatlara sahip resimler görüyoruz.

Tram olayını etkileyen üç unsur var. Bunlar: tram büyüklüğü, tram açısı ve tram şeklidir.

Tram büyüklüğü: 1 cm’lik çizgi üzerine düşen nokta veya doku sayısı olarak tanımlanabilir.Cm veya lpi(1 inç’e düşen nokta sayısı) cinsinden ifade edilir.Düşük tram değerleri emprime baskıda kullanılır. (18,20,21,22 gibi) Yüksek değerlerdeki tramlar ise ofset baskıda kullanılır.

 

CMYK_by_grafillcusTram şekli: Round, Diamond, Elipse, Line, Square, Cross gibi şekillerde olabilir.Round(yuvarlak) en sık kullanılan tram şeklidir.

Tram Açısı: Tek renkli işlerde açının pek bir önemi yoktur fakat renk sayısı arttıkça her rengin farklı bir açısı olmalı. Tüm renkler aynı açıda olursa renkler üst üste biner yani altta kalan renkler görünmez. Aşağıda CMYK baskı yapılırken hangi rengin hangi açı değerinde olması gerektiğini görebilirsiniz.

cmykaci

Emprime baskıda bazı renkleri tramlayarak renk tasarrufunda bulunulabilir. Örneğin; işimizde kırmızı ve sarı renkler var, işin belli bölgelerininde turuncu olmasını istiyoruz. Bunun için üst üstte binen sarı veya kırmızıdan birini tramlarsak alttan diğer renkte gözükeceği için biz bu bölgeleri turuncu olarak görürüz.