Sıcak havaların başlamasıyla çoğumuzun korkusu haline gelen sivrisinekler de ortaya çıkmaya başladı. Peki, sivrisinekler neden herkesi ısırmıyor?..

Sivrisinek

Aynı mekanı paylaştığımız kişilerden bazıları sineklerin adeta saldırısına uğrarken, kimileri bir tek ısırık bile almaz. Siz hangi gruba giriyorsunuz bilmiyoruz ama herkesin bu durumun neden kaynaklandığını merak ettiğini sanıyoruz. Geçtiğimiz ay yapılan bir çalışma sivrisineklerin bu seçmece tavırlarında genlerimizin etkili olabileceğini ortaya koydu.

Çalışmaya göre sivrisinekler tarafından ısırılmamızın temelinde vücut kokumuzu kontrol eden genlerimiz var. Araştırmacılar; sivrisinekler için nasıl çekici olunduğunu görmek için tek yumurta ve çift yumurta ikizi çiftler üzerinde testler gerçekleştirdiler. Araştırma sonucunda tek yumurta ikizlerinde sivrisineklere çekici gelme seviyesinin birbirine daha yakın olduğu görüldü. Bu durum da; ortak genetik faktörlerin sivrisinekler için çekicilik seviyesinde bir role sahip olduğunu gösteriyor.

Geçtiğimiz aylarda yapılan bu yeni çalışma; sineklerin, kurbanlarının vücut kokusundan etkileniyor olabileceklerini ortaya koydu. Ve buna bağlı bir diğer ayrıntı olarak, bazı akrabalık ilişkisine sahip olanların ısırılma olasılıkları da birbirine yakın oluyor.

İngiltere ve Amerika’dan araştırmacıların yürüttükleri çalışmada 19 çift yumurta ikizi ve 18 tek yumurta ikizini kayıt ettiler. Bir dizi deneyle ikizlerden her birinin bir elini “Y şeklindeki rüzgar tünelinin” uçlarına soktukları ve arkadan verilen hava ile vücut kokularının taşınmasına olanak sunan bir sistem inşa edildi. Daha sonra bir sivrisinek topluluğu Y şeklindeki borunun alt kısmından gönderildi ve sineklerin ellere doğru hareketleri ya da uzak duruşları gözlemlendi.

Araştırmada, daha fazla ortak genetik materyale sahip olan tek yumurta ikizlerinde sivrisinek dağılımlarının her iki ayrıtta da düzenli olduğu görüldü. Bu demek da oluyor ki; sinekler bir elden gelen kokuyu diğerine kıyasla daha fazla tercih etmediler. Aynı şekilde, daha az ortak gene sahip olan çift yumurta ikizlerinde ise sonuçların daha değişken olduğu gözlemlendi.

sivrisinek-1_010715Araştırmacılar, yaptıkları çalışma neticesinde sivrisineklerin tercihlerinin kalıtsal olan vücut kokusu genlerinden etkilenebileceğini ileri sürüyorlar.

Dişi sivrisineklerin yerimizi bulabilmek için solunum sırasında dışarıya verdiğimiz karbondioksiti ipucu olarak kullandıkları biliniyor. Kan arayan bir sivrisinek nefemizden havaya yayılan ince karbondioksit akışını takip ederek derimize ulaşır. Bize ulaştıkları zaman kendilerine uygun bir kurban olup olmadığımıza karar veriyorlar. Folik asitin bu aşamada çok önemli bir rol oynadığı düşünülüyor. Kullanılan saç spreyi, parfüm, deodorant ve sabun gibi kozmetik ürünlerin güzel kokuları kimyasal ipuçlarını örtebilir. Buna rağmen bu kokular sivrisineği itebilir de çekebilir de.

Ayrıca koyu renkler ısıyı tuttuğu için birçok insanı sivrisinekler için daha çekici kılar. Açık renkler ise ısıyı yansıttığı için genellikle ilgi çekmez. Fakat tüm bunlara rağmen bir sivrisineğe neden belirli bir kişinin çekici geldiğini sadece sivrisineğin kendisi bilir.

Sivrisinekler kışın neden görülmezler?

Sivrisinekler, diğer bütün böcekler gibi, soğuk kanlı canlılardır. Yani vücut ısılarını düzenleyemezler ve vücut sıcaklıkları çevrelerininkiyle aynı olur. Sivrisineklerin en etkin oldukları sıcaklık 26,6 derecedir. 15,5 derecede metabolizmaları oldukça yavaşlar ve 10 derecenin altında ise metabolizmal etkinliklerin tümü durur.

Tropik bölgelerde, sivrisinekler yıl boyunca etkindir. Ilıman iklimlerde, yetişkin sivrisinekler soğuk havalarla birlikte etkinliklerini yitirirler ve kış boyunca hayatta kalabilmek için kış uykusuna çekilirler. Bazı sivrisinek türlerinin ise kışa dayanıklı yumurtaları vardır. Bu türler kışı, yaz mevsiminde son dişi neslinin bıraktığı soğuğa dayanıklı yumurtalarda, embriyo halinde geçirirler. Yumurtalar genellikle buzun altına gömülüdür ve havaların ısındığı ilkbahar aylarında açılır.

sivrisinek-İlkbaharda dişiler uyanır, kanla beslenir ve bir sonraki nesli oluşturan yumurtaları bırakır. Çok az sayıda sivrisinek türü, kışı çamura ya da tatlı su bataklıklarına gömülü olan larvalar halinde geçirir. İlkbaharda havanın ısınmaya başlamasıyla bu larvalar beslenir ve ergin hale gelerek soylarını devam ettirmeye hazır olur.

Sivrisinekler, yetişkinliğin sadece 2 hafta sürdüğü gözönünde bulundurulduğunda, diğer böceklere göre oldukça hassas böceklerdir. Büyük çoğunluğu kuşlara, helikopter böceklerine ve örümceklere yem olur ya da rüzgarın, yağmurun ve kuraklığın etkisiyle ölür. Yetişkinlikte kış uykusuna yatan sivrisinek türleri 6-8 ay yaşayabilirler fakat onlar da zamanlarının çoğunu uykuda geçirirler. Kutup bölgelerinde bulunan bazı sivrisinek türleri iki kere kış uykusuna yatarlar bir yıldan fazla yaşarlar.

Sivrisinek ısırığına ne iyi gelir?

Sivrisinek ısırığını geçiren en iyi doğal yöntem tuzdur. Isırılan bölgenin şiddetlice kaşınmasından sonra o bölgeye bir miktar su damlatır ve üzerine tuz ekip kuruyana kadar beklerseniz kaşıntının hemen geçtiğini görürsünüz. Bunun sebebi tuzun derinizdeki kaşıntı yapan kimyasalları emmesidir. Bunu sağlayan şey tuzun oluşturduğu yoğunluk farkıdır.