Sigara ve sebep olduğu zararları, günümüz en büyük sağlık sorunlarından biri. Peki sigarayı bu kadar zararlı kılan şey nedir ? Önce sigaranın tarihi ve içerdiği maddelere, daha sonra ise organlarımıza olan zararlarına kısaca bir göz atalım.Sigaranın zararlarının ortaya çıkışı
Her yıl dört milyon, her gün ise on bin’in üzerinde insan sigaranın zararları sebebiyle hayatını kaybediyor. Sigaranın 1942’li yıllarda İngiltere gibi bir ülkede “Sigara içmek özgüveninizi arttırır” sloganıyla satıldığı düşünüldüğünde, kullanımının neden bu denli arttığını anlamak çok da zor değil. Özellikle bu alandaki rantın üst seviyede olması, sigaraya karşı olan önlemlerin çok geç gelmesine neden oldu. Örneğin bugün ciddi bir iş gibi ele alınan toplum sağlığı meselesi, bundan 50 yıl önce başlasaydı ve o dönem sigaraya bir takım kısıtlamalar gelseydi, muhtemelen bu kadar insan sigaradan zarar görmeyecekti.

Bilim insanları özellikle 60’lı yılların ortasında yaptıkları araştırmalar neticesinde, sigaranın zararlarının sanıldığının aksine oldukça ciddi bir boyutta olduğunu tespit etmişlerdir. Ve özellikle batılı ülkeler –ki yoğun olarak Avrupa Birliği Ülkeleri ve ABD- 70’li yıllardan itibaren bir takım önleyici faaliyetlerde bulunmuşlar ve sigaranın zararlarının önlenmesi için çalışmışlardır.

Örneğin kapalı alanda sigaranın yasaklanması, ABD’de bundan 20 yıl önce gerçekleştirilmiştir. Türkiye ise bu önlemi ancak 2009 yılında yürürlüğe sokabilmiştir.

Sigara neden zararlıdır ?
Sigara içerdiği nikotin, katran ve diğer zehirli gazlar sebebiyle insan bedeninde toksik etki yaratmaktadır. Özellikle katranın içeriğinde 4500 civarında insan vücudu için zehirli kimyasal bileşik bulunmaktadır. Bu kimyasal bileşiklerden 40 kadarının ‘kesinlikle’ kansere yol açabileceği bilim adamları tarafından 90’lı yıllarda tespit edilmiştir.

Sigaranın dumanında bulunan karbon monoksit ve nitrojen oksit gibi gazlar kandaki oksijen miktarını azaltıp, organlara ve beyine yeterli miktarda oksijen gitmemesine sebep olmaktadırlar. Bu sebeple kalp daha hızlı çalışıp, daha fazla oksijen içeren kan pompalama arzusu ile hareket ettiği için kalp krizi riski sigara içen insanlarda, içmeyen insanlara göre %80 daha fazladır.

Diğer yandan sigaranın içerisinde bulunan ve esas bağımlılık yaratan madde nikotin ise tarih boyunca “zehir” olarak kullanılmıştır. Her ne kadar sigarada bir insanı direk öldürecek kadar nikotin bulunmasa da, yeterli miktarda nikotin alan bir insan birkaç saat içerisinde ölebilir.

Sigara bağımlılık yapar mı ?
Sigara içerdiği nikotin sebebiyle, yukarda da belirttiğimiz gibi bağımlılık yapmaktadır. Ancak sigara bağımlılarını bu denli zorlayan yoksunluk duygusu sadece nikotin sebebiyle oluşmamaktadır. Sigara, aynı zamanda kokain ve amfetamin de içermektedir. Bu sebeple uzun yıllar süren sigara kullanımında, tiryakilerde bu maddelere karşı da bir yoksunluk duygusu oluşmaktadır.

Nikotin beyindeki hayati fonksiyonları düzenlemekle sorumlu olan bölgedeki nöronların gereksiz hareket etmesine sebep olur ve kişide bir ‘haz ve zevk alma’ hissi uyandırır. Bu his, her ne kadar eroin ve kokain içen bağımlılarınki kadar yüksek değilse de sigarayı tekrar ve tekrar içme isteği uyandırır.

Sigaranın zararları bırakıldıktan ne kadar sonra kaybolur ?
Sigarayı bıraktıktan yaklaşık on yıl sonra akciğer kanserine yakalanma riski %50 azalır. Kalp krizi riski ise olağan seyrine döner. Ancak sigara bırakıldıktan birkaç gün sonra dahi kandaki oksijen miktarı yükseldiği için kişide bir rahatlama duygusu, önceye göre daha enerjik ve mutlu olma hali oluşabilir. Ancak aynı zamanda kişi ‘yoksunluk’ duygusu ile de başa çıkmak zorundadır.

 

Sigaranın Vücuda Zararları Nelerdir?

  1. Genel olarak bulunduğunuz ortamlarda kötü ve ağır koku yayılır.
  2. Cildiniz bozulacağından cilt karalığı ve yaşlı gösterme belirtileri başlar.
  3. Dişleriniz kirli ve pis görünümlü olmakla beraber, dişeti hastalıkları baş gösterecektir.
  4. Ağız ve yutakta tat alma eksikliği başlar ve kanser riski artar.
  5. Gırtlak ve nefes borusunda iltihaplanma, ses tellerinin zarar göstermesinden başka kansere yakalanma ihtimali fazlalaşır.
  6. Kalp ve damarların görmüş olduğu zarar ve tahribattan dolayı kalp krizi damar tıkanıklığı, tansiyon yükselmesi gibi sakıncalar ortaya çıkar.
  7. Beyinde felç, ileri yaşta bunama (Alzheimer) görülür. Her nefeste 50bin hücrenin ölümüne sebep olur.
  8. Gözlerde katarakt ve ileri yaşta körlük meydana gelir.
  9. Burunda koku alma duygusu azalır.
  10. Akciğerlerde kansere yakalanma, Bronşit ve amfizem gibi rahatsızlıklar meydana gelir.
  11. Mide ve yemek borusunda karama, ülser ve kanser oluşumunu fazlalaşır.
  12. Pankreas kanseri riski artar.
  13. Rahim ve yumurtalıkta kısırlık, çocuk düşürme, sakat ve eksik doğum, erken menopoz, rahim kanseri gibi tehlikeler oluşur.
  14. Testisler ve cinsel organlarda iktidarsızlık, ereksiyonda azalma, döllenme yetersizliği, kalıtımsal bozukluklar meydana gelir.
  15. İdrar kesesinde mesane kanseri meydana gelir.
  16. Ellerde, parmaklarda sararma, tırnaklarda, zayıflama görülür.
  17. Kemik ve iskeletlerde kemik erimesi meydana gelir.
  18. Kol ve bacak damarlarında çeşitli hastalıklar oluşur.
  19. Kılcal damarlar, el ve ayaklardan başlayarak, kol ve bacaklara kadar tıkanıp bu organların kesilmesine (Burger hastalığı) kadar varan hastalıklar oluşur.
  20. Vücutta, yorgunluk, uykusuzluk, ruhsal gerilim, stres, performans düşüklüğü, reflekslerde azalma oluşur.
  21. Anne ve baba mirası olarak; Sigara içen babaların, çocuklarında kanseri önleyen gençliği yok olmaktadır. Hamileliğinde sigara içen hanımların bebekleri %10-15 eksik kilolu doğdukları gibi zeka eksiklikleri de görülür.
  22. Burunda koku alma duygusu azalır.

Sigaranın akciğere verdiği zararlar

Sigara içilmesi, solunum yollarını örten koruyucu yapı ve hücreleri bozarak akciğerlerin her türlü zarara açık hale gelmesine yol açıyor.

Sigara içilirken çekilen nefes ile beraber sigaranın dumanı ve sigara içerisinde bulunan zararlı kimyasal maddeler doğrudan akciğerlere çekilir.

Bundan nedenle sigara içilmesine bağlı olarak en çok rahatsızlık akciğerlerde görülmektedir.

Sigaranın içinde bulunan kimyasal maddeler akciğer rahatsızlıklarına yol açmakta olup, sigaranın akciğerlere verdiği en büyük hastalık akciğer kanseridir.

Sigaranın neden olduğu kanser türleri

  • Akciğer kanseri
  • Ağız kanseri
  • Burun kanseri
  • Dudak kanseri
  • Boğaz kanseri
  • Gırtlak kanseri
  • Yemek borusu kanseri
  • Mesane kanseri
  • Böbrek kanseri
  • Karaciğer kanseri
  • Mide kanseri
  • Pankreas kanseri

Sigara tütününün içinde bulunan madde türleri şöyledir:

  • Kansere yol açan maddeler
  • Kanseri ilerletenler
  • Zehirli maddeler
  • Uyarıcılar, zevk vericiler
  • Aromatik maddeler

Sigaranın Neden Olduğu Hastalıklar

  1. Bağımlılık: Nikotin maddesinin bağımlılık yaratıcı özelliği eroininkine çok benzer.
  2. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek, belle ilgili hastalıkların tedavisini engelleyen yegne faktörlerden biridir. Bunun yanında normal insanlarda da zaman zaman şiddetli sırt ve bel ağrılarına yol açabilir. Bunun nedeni, sigara içen kişilerde vücudun, omurilikteki disklere çok zayıf miktarda oksijen göndermesidir.
  3. Prostat Kanseri: Sigara içmek bütün bu tarz kanser türlerinin %40’ının nedenidir.
  4. Göğüs Kanseri: Sigara içen kadınlar içmeyenlere göre %75 daha fazla göğüs kanserine yakalanma riski taşır.
  5. Rahim Kanseri: Sigara içen kadınlar içmeyenlere göre 4 kat daha fazla rahim kanserine yakalanma riski taşır.
  6. Çocukluk Solunum Problemleri: Annesi ya da babası sigara içen çocuklar 6 kat daha fazla solunum yolu hastalıklarıyla karşılaşma riski taşır. (Soğuk algınlığı, kulak iltihapları, bronşit, bademcik problemleri, astım ve de zatüre ‘ki bazen ölüme bile yol açar’)
  7. Şeker Hastalığı: Sigara içmek, vücudun insülün salgılama yeteneğini zamanla yok eder. Bu da şeker hastalığına yol açar.
  8. İlaca Karşı Bağışıklık – Sigara içenler belli bir ilacın etkili olması için çok daha büyük dozlarda o ilacı kullanmak zorunda kalır.
  9. Kulak Enfeksiyonları: Sigara içenlerin çocuklarının oititis hastalığına yakalanma riskleri vardır.
  10. Emphysema: Bu hastalığın yol açtığı ölümlerin %85’i sigara yüzünden olur. (ciğerlerdeki alveoller zamanla esnekliğini kaybeder. İlerleyen safhalarda, yoğun bir biçimde solunum zorluğu olur ve hasta solunum makinesine bağlanmak zorunda kalır.)
  11. Boğaz Kanseri: Boğaz kanseri vakalarının %80’ine sigara yol açar.
  12. Mide Kanseri: Sigara içenlerin mide veya bağırsak kanserine yakalanma riski içmeyenlere göre 2 kat daha fazladır.
  13. Kalp Hastalıkları: Sigara içenlerin kalp krizine yakalanma riski içmeyenlere göre 4 kat daha fazladır.
  14. Kısırlık: Çiftlerden sadece birinin sigara içmesi çocuk olmaması riskini 3 kat arttırır.
  15. Kangren: Akciğerler verimsizleştiği için, vücuda çok az oksijen yayılır. İnsan vücudu, bu çok az miktardaki oksijeni mecburen iç organlara dağıtmak zorunda kalır. Bundan dolayı kalbe en uzak kısımlar olan parmak uçlarından itibaren hücreler süratle zincirleme olarak ölür. Çoğu zaman kollar ya da bacaklar kesilebilir.
  16. Karaciğer Kanseri: Karaciğer kanseri vakalarının % 80’i sigara yüzünden olur.
  17. Gırtlak Kanseri :Günde 25 tane sigara içiyorsanız 30 kat daha fazla gırtlak kanserine yakalanma riski taşırsınız. Bu da ilk başlarda konuşma zorluğu ilerleyen safhalarda tamamen konuşamamaya sebebiyet verir.
  18. Erken Doğum ve Bebeğin Hafif Doğması: Günde sadece 5 tane sigara içen hamile bir kadının erken doğum yapması ya da oldukça küçük ve de sağlıksız bir bebek doğurma riski inanılmaz boyutlardadır.
  19. Ağız Kanseri: Ağız kanseri vakalarının tamamına sigara yol açar.
  20. Menopoz: Sigara içen kadınlarda beklenenden 5-10 yıl daha erken menopoz görülür. Bu da kemiklerin erkenden incelmesine ve de erimesine neden olur.
  21. Yemek Borusu Kanseri: Bu kanserden ölenlerin hemen hemen hepsi sigara içtikleri için ölmüşlerdir.
  22. Erken Yaşlanma :Düzenli bir şekilde sigara içilmesi, deri yapısını bozar, kırışıklıklara yol açar. Bunun yanında dişler sararır ve de kararır, tırnaklar sağlıksızlaşır.
  23. İyileşme Zorluğu: Sigara içenlerin yaraları çok daha zor kapanır. Bunun yanında ameliyat sonrası yaralarının iyileşmeme olasılıkları vardır.
  24. Diş Kaybı: Sigara içmek diş kayıplarında önemli bir faktördür.

Ülkemizde de birçok kişi sigara içmekte ve her yıl sigaraya bağlı hastalıklardan dolayı birçok insan hayatını kaybetmektedir. Yaşam standartlarınızı düşüren hatta yok eden bu kötü ve zararlı alışkanlıktan (eğer sigara kullanıyorsanız) biran önce kurtulmalısınız.

Ve İstatistikler!
WHO (Dünya Sağlık Örgütü) verilerine göre son 50 yılda ortaya çıkan kanser vakaları göz önüne alındığında akciğer kanseri ilk sırada yer alıyor. Akciğer kanseri vakaları, son 50 yılda %300 artarak en çok rastlanan kanser türü olarak tıp tarihine geçmiş durumdadır.

Türkiye’de her yıl yaklaşık 50bin kişide akciğer kanseri görülmektedir. Uzmanlar bu oranın 10 yıl sonra %100 artacağını ön görmektedirler.  Kronik bronşit vakalarının %75’inin nedeni sigaradır. Kalp ve damar hastalıklarının %40’ından fazlasının ise sorumlusu yine sigaradır.

Günde sadece 5 adet sigara içen hamile bir kadının erken doğum yapması ya da görece az gelişmiş bir bebek doğruma riski %35’in üzerindedir.

Ağız kanseri vakalarının ‘tamamının’ sorumlusu sigaradır. Yemek borusu kanserlerinin ise %90’ı sigaradan kaynaklanmaktadır.