ridaniye-muharebesi22 Ocak 1517’de Osmanlı ile Memluk Sultanlığı arasında geçen muharebeyi I. Selim komutasındaki Osmanlı ordusu kazanmıştır. Ridaniye Savaşı ve Mısır’ın fethinde, askeri alanda ilk defa Osmanlı Kuvvetleri 1517’de yivli top kullandılar. Avrupa’da 1868’de ilk defa Almanların kullandığı yivli topların, Osmanlılarda on altıncı yüzyıl başlarında mevcut olması, imal edilerek muharebelerde kullanılmaları, teknik alandaki üstünlükleri göstermesi bakımından mühimdir.

Mercidabık Savaşının ardından Memluk Devletinin başına geçen Tomanbay; Osmanlı egemenliğini kabul etmediği gibi, barış için gelen Osmanlı elçisini de öldürtür. I. Selim, ordusuyla birlikte zorlu Sina Çölü’nü 13 gün (3 Ocak-16 Ocak) gibi kısa bir sürede geçerek, Ridaniye’de Memluk Kuvvetleri ile karşılaştı. Ridaniye’de son Memlûk Sultanı Tomanbay, Venedikliler’den top ve silah gibi silahlar alarak kuvvetli bir savunma hattı tesis etmişti.

Memlüklülere, El-Mukaddam Dağının etrafını dolaşarak güneyden saldıran I. Selim, bu zeki manevrası ile Memluk Ordu’sunun sabit duran toplarını etkisizleştirdi. Sultan Tomanbay, büyük çabalarla yaptığı hazırlıklarına rağmen, 22 Ocak günü Ridaniye Muharebesi’ni kaybetmekte olduğunu anlayınca en cesur askerleri ile bir birlik kurup Osmanlı komuta merkezine bir baskın düzenledi. Sultan Selim’in otağı sandığı veziri azamın çadırına girdi ve Veziriazam Sinan Paşa öldürüldü. Bu suikast baskınının da hedefi bulmaması sonucu, Tomanbay savaş alanından çekildi. Böylece 22 Ocak 1517’de Ridaniye Zaferi kazanıldı.

Ridaniye Muharebesi ve Sonuçları

Kesin sonuçları olmayan Ridaniye Savaşında stratejik hedef Mısır’ın fethi hemen mümkün olmamıştır. Zira Memluklular büyük bir savunma göstermişlerdir. Kahire’yi hiç zayiat ve şehrin sosyal ve ekonomik hayatına zarar vermeden ele geçirmek niyetiyle 25 Ocak’ta Selim direniş göstermeden teslim olan bütün Memlûkluların affedileceğini ilan etmişti.

Tomanbay ve ona yakın Memlûklu komutanları gerilla tipi direniş organize etmeye başladılar ve bu nedenle Kahire ancak günler süren sokak savaşlarından sonra ele geçirilebildi; şehir kısmen yıkıldı ve binlerce kişi öldü. 4 Şubat 1517’de I. Selim törenle Kahire’ye girdi ve “Yusuf Nebi Tahtı”na oturdu. Memluklular, Nil deltasında ve Yukarı Mısır’da direnişi sürdürdüler. Osmanlı kuvvetleri bu direniş merkezlerini de bertaraf edip Tomanbay’ı yakalamayı başardılar. Tomanbay, 13 Nisan 1517′ tarihinde Kahire kale kapısında asılarak idam edildi.

Bu zaferin ardından Memluk Sultanlığı yıkılarak toprakları Osmanlı egemenliğine girmiştir. Memlûk Sultanlığı tarihe karışmış, Osmanlı Mısır’a hakim olmuş ve Halifelik Osmanlılara geçmiştir. Mısır’da bulunan kutsal emanetler İstanbul’a getirilmiştir. Osmanlı, Doğu Akdeniz’in ve Baharat yolunun tek hakimi durumuna yükselmiş; dolayısıyla Kızıldeniz ve Hint Okyanusuna açılmıştır.