Radyason nedir? Radyasyonun zararları nelerdir? Radyasyon hakkında bilgiler.

radyasyon

Radyasyon 1900’lü yıllarda keşfedilmesine rağmen ilk çağlardan beri, doğada bulunan ve yayılma özelliği olan bir enerji çeşididir. Çok eski bir enerji olmasına rağmen, gelişen teknolojiyle birlikte etkileri yenilenerek büyümektedir.

Günümüzde radyasyondan; endüstride, tıpta ve diğer teknolojik araçlarda yüksek performansta, yararlanılmaktadır. Radyasyon kullanım alanlarının artması canlı yaşamının daha fazla etkilenmesine sebep olmuştur. Bundan dolayı günümüzde, radyasyonun yararından çok zararı konuşulmaktadır.

Tanımı

Atom; proton, nötron ve elektron ismi verilen taneciklerden oluşur. Atomun çekirdeğinde bulunan nötron sayısının, proton sayısından fazla olması durumunda; nötronlar alfa, beta ve gama adı verilen ışınlar yayarak parçalanırlar. Etrafa yayılan bu alfa, beta ve gama ışınlarına radyasyon adı verilir.

Tarihi

Batıya göre 1896′da Fransız fizikçi Henri Becquerel ilk olarak uranyum tuzunun görünmez ışınlar yaydığını fark etmiştir. İki sene sonra Marie Curie ve eşi Pierre Curie uranyum ile deney yaparken benzer ışınlara rastlamışlardır. Bu deneyde polonyum ve radyum oluştuğunu görmüşlerdir ve bu iki elementi ilk keşfedenler olmuşlardır. Polonyum ve özellikle radyum’un daha fazla ışın yaydıklarını gözlemişlerdir.

Radyasyonun Zararları Nelerdir?

Alfa, beta, gama, X ışınları ile kozmik ışınlar ve nötronlar çok yüksek frekanslarda olduğundan, elektromanyetik parçacıklar kimyasal bağları kırabilecek enerjiye sahiptir. Bu bağların kırılması sonucu iyonlaşma olur.

İyonlaşabilen elektromanyetik ışınımları, hücrenin genetik materyali olan DNA’yı parçalayabilecek kadar enerji taşımaktadır. DNA’nın zarar görmesi ise hücreleri öldürmektedir. Bunun sonucunda doku zarar görür. DNA’da çok az bir zedelenme, kansere yol açabilecek kalıcı değişikliklere sebep olur.

Radyasyon canlıda genetik değişikliklere ya da vücutta kalıcı değişikliklere sebep olabilir. Radyasyonun etkileri cins, yaş ve organa göre değişmekle birlikte, çocuklar ve gelişme çağındaki gençlerde genellikle gözü etkileyerek görme bozukluğu, katarakt gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır.

Yüksek oranda radyasyon solunması ile karaciğer kanseri ve göğüs kanseri görülür.

Radyasyonun solunması ile gırtlakta tirioid kanseri başlar.

Sakat veya ölü doğan bebekler radyasyonun diğer zararları arasında yer almaktadır.