Vücudumuza zararlı olan kimyasal maddeler arasında yer alan  parabenler öncelikle  ilaç , kozmetik ve kişisel bakım ürünleri sektöründe koruyucu olarak yaygın bir şekilde kullanılmakta olup şampuan, nemlendirici, , deodorant, diş macunu, sabun ve çeşitli kremler gibi  kullandığımız birçok ürünün içeriğinde yer almaktadır. Bunun yanı sıra ise raf ömrünü uzatıcı etkiye sahip olduklarından Salata sosları, mayonez, hardal, ketçap, dondurulmuş gıdalar-sebzeler, reçeller, meyve suları gibi çeşitli gıdaların içerisinde de kullanılmaktadırlar.

Parabenler, para-hidroksibenzoik asitin esterleridir. Adını kimyasal yapısına bağlanan alkil (R) guruplarından alır.(metil, etil, propil,veya butil ).Yaygın parabenler; metilparaben(E218), etil paraben(E214), propilparaben(E216), bütilparaben ve heptilparaben(E209) dir. Bunların yanısıra  izobütilparaben, izopropilparaben, benzilparaben ve onun sodyum tuzu bulunmaktadır.

Ürünlerde, eldesi pahalı ve zor olduğu için çeşitli sentetik parabenler kullanılmaktadır. Ürünlerin içerisinde birden fazla bulunabilen  parabenler bakteri,mantar ve küf oluşumunu engellemek amacıyla da yaygın olarak kullanılmaktadır. Raflarda uzun süreli kalabilsin diye koruyucu olarak kullanılan paraben içerikli ürünler, ‘paraben içermez’ şeklinde ifade edilip, bunun yerine tüketiciyi bilgilendirmek amaçlı yasa gereği E kodları kullanılabilmektedir.

 

E214: Etil Paraben

Benzoik asitler ve benzoatlar mayalara ve mantara karşı koruyucu olarak kullanılmaktadır. Bakterilere karşı çok etkili değillerdir.Kullanım alanları gıda ürünleri ve kozmetiklerdir.Kaynağı benzoik asitin sentetik etil esteridir.

E218: Metilparaben

Metilparaben, kimyasal formülü CH3(C6H4(OH)COO) olan paraben sıklıkla kozmetikte antimikrobiyal koruyucu olarak kullanılır.Ayrıca yiyecek imalatında ve ilaç formülasyonlarında kullanılır. Doğal olarak bulunurlar. Ticari amaçlar için, benzoik asit toluenden kimyasal olarak hazırlanır ve daha sonra esterleştirilir. Az çözünmeleri kullanımını sınırlar. E218’in kozmetiklerde ve gıdalarda kullanımı sonucu alerjik reaksiyonlar ortaya çıkabilir.

E216: Propilparaben

Gıda ürünlerinde ve kozmetiklerde kullanılır.Belli miktardaki kullanımlarında yan etkileri olmayıp bu maddelere duyarlı bazı kişilerde deride kızarıklık, şişlik, kaşıntı gibi alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Kullanımında sınırlama yoktur.

Parabelerin yaygın kullanımın temel sebebi düşük maliyetli koruyucular olmasıdır. Bebek kremlerinden mide ilaçlarına kadar birçok alanda kullanılmakta olan bu maddelerin zararları arasında güneş ışınlarına karşı hassasiyet, bebek ve çocuklarda öğrenme sorunları, gelişimsel bozukluklar, bağışıklık sitemi sorunları ve ilerleyen zamanlarda üreme bozuklukları, cilt yaşlanması , DNA hasarları  sıralanabilir.Zararlı olan bu madde egzama gibi ciltte tahriş edici yan etkiler de oluşturabilmektedir.Eğer kullanılan ürün belli miktarın üzerinde Paraben içeriyorsa bu etkilerin oluşma olasılığının yüksek olduğu düşünülmektedir.Bu nedenle alacağımız ürünlerin içeriğine dikkat edip “İçindekiler” kısmını okumalıyız. Parabenler dahil mümkün olduğunca her türkü kimyasal içerikli maddeden kendimizi korumalı, kullandığımız ürünlerde ve gıdalarda ,Sağlık ve Tarım Bakanlığı onaylarına ve gerekli üretim onay sertifikalarına dikkat etmeliyiz.

KAYNAKLAR

https://tr.wikipedia.org/wiki/Paraben

http://www.food-info.net

https://gidabilinci.com