Işık yayan diyot(LED) familyasının son türü olan Organic LED(OLED) teknolojisi, LCD teknolojisine alternatif olarak sunuluyor. Gelişmekte olan ve gelecek vaad eden bir teknoloji olarak karşımıza çıkıyor.

Kısa Tarihçesi:

OLED teknolojisi 1980’lerin başında, Eastman Kodak ve diğer şirketlerle birlikte icat edilmiş olup, hızlı bir şekilde gelişmekte olan bir teknoloji olarak gözükmektedir. Sanyo Elektrik ve Eastman Kodak ortak girişimleriyle 2003 yılında, OLED’in kullanıldığı ilk digital fotoğraf makinesi tanıtıldı (EasyShare LS633). Ekim 2004’te ise AUO Teknoloji Merkezi ilk çift taraflı aktif matris OLED üretildi.

Çalışma Prensibi ve Avantajları:

Çeşitli faktörler OLED’i LCD veya CRT teknolojisinden üstün kılar. Aralarındaki en belirgin fark OLED’in ultra ince olması ve plastik film üzerine yerleştirilebilmesidir. Eski teknoloji ve cihazlarına nazaran bu inceliği sayesinde el cihazlarının ve dizüstü bilgisayarları gibi birçok teknolojik aletin çok daha hafif olmasını sağlar. OLED’ler plastik üzerine yerleştirilebildikleri için de esnek ekranlar için yeni kapılar açar. LCD’ye göre parlaklardır ve daha iyi bir kontrasta sahiptirler. Arka aydınlatma da gerektirmezler. LCD’lere göre yaklaşık olarak %20 daha az güç tüketirler ve CRT ekranlar kadar hızlı tepki süreleri vardır. OLED ekranlar neredeyse her açıdan görülebilirler. Bu da yeterli değilmiş gibi OLED’ler, standart video uygulamaları için gerekli olan hızdan (3x) daha hızlıdırlar.
-OLED’in Yapısı-

OLED ekranlar yukarıda da görüldüğü gibi çok ince sıkıştırılmış bir tabakadan meydana gelmektedir. OLED’lere elektrik akımı verildiğinde, katot tabakasındaki negatif yüklü elektronlar organik maddeler arasında hareket ederek pozitif yüklü anot tabakasına gelirler. Pozitif yüklü elektron delikleri iletken malzemeye doğru dizilirler. Bu pozitif yüklü delikler elektronlarla rekombinasyona girmek için organik malzemeye atlarlar ve elektrolüminesan ışık meydana getirirler. Organik maddenin kimyasal bileşeni sayesinde de ışık renkleri üretilir.

Kısacası LCD veya CRT teknolojisi kullanılan oyun cihazları, cep telefonları, video kameralar , DVD oynatıcılar, GPS, PDA’lar, dizüstü bilgisayarlar, monitörler ve televizyonlar gibi hemen hemen her üründe OLED kullanılabilir. Düşük güç tüketimi, incelik, netlik, parlaklık ve geniş görüş açısı ile OLED’ler yeni nesil ekran teknolojisidir.

Oled Ekranlar Nasıl Çalışır?

oled_yapiOLED, çok sayıda organik ince film tabakaları ve 2 yarı iletken bir araya gelerek oluşturulan bir yapıya verilen isimdir. Bu yapının üzerinden elektrik akımı geçtiğinde ise parlak bir ışıma yapmaktadır. Bu özelliği sayesinde bildiğimiz LCD ekranlardan farklıdır. Çünkü günümüzde kullanılan LCD ekranlarda görüntü olabilmesi için beyaz bir arkaplan ışığına ihtiyaç duymaktadır. OLED ekranların bu özelliği sayesinde çok ince ve kaliteli görüntü elde edilmektedir.

OLED ekranların avantajları şu şekilde sıralanabilir:

– Heyecan Verici Ekranlar: Şimdiye kadar görülmemiş, çok ince, esnek yada transparan ekranlar
– Düşük Enerji Tüketimi: Özellikle Taşınabilir cihazlarda düşün enerji gereksinimi sayesinde çevre dostu.
– Daha Yüksek Parlaklık : Daha yüksek parlaklık ve her açıdan mükemmel görüntü kalitesi.
– Hafif : Çok ince yapıda olduğundan her türlü esnek yapıda kullanılabilme.

400px-oled_schematicsvg

1. Katot (−), 2. Işık yayan tabaka, 3. Radyasyon yayan tabaka, 4. İletken tabaka, 5. Anot (+)

Günümüzde OLED ekranlar cep telefonları, taşınabilir müzik/video oynatıcılar, taşıtlardaki müzik sistemlerinde, dijital fotoğraf makinelerinde ve PDA türündeki cihazlarda küçük boyutlarda kullanılmaktadır. Düşük enerji türketimi ve yüksek parlaklığı sayesinde tercih edilmektedir. Aralık 2007 de Sony firması 11 inch boyutunda (yaklaşık 27 cm) OLED televizyonu satışa sunması bekleniyor. Bunun yanı sıra birkaç firmanın birlikte yaptığı çalışmalar sayesinde 42 inch lik OLED ekran prototip olarak üretilmiştir. Ancak şuanda yüksek maliyeti dolayısıyla piyasaya sürülmemektedir. Önümüzdeki yıllarda bu alanda yapılan çalışmalar sonucunda bu teknolojinin de fiyatları makul seviyelere inecektir.

OLED ekranlar görüntünün yanı sıra ışık kaynağı olarak da kullanılabilmektedir. İlerki yıllarda
günümüzde kullandığımız ampüllerin yerini alacağı ön görülüyor.

yoghourt_warning_2 yoghourt_warning_1
OLED teknolojisinin günlük hayatımızda da geniş bir kullanım alanı olacağı ilk sinyallerini vermeye başladı. Örneğin OLED den yapılmış bir elbise istediğiniz renge ayarlayıp kullanabileceksiniz. Bir başka örnek de yukardaki resimlerdeki bir bayanın dolaptan yoğurt aldığı modellenmiş. Yoğurdu alınca üzerine baktığında, eğer ürünün son kullanma tarihi geçmiş ise, üstteki OLED ekranda ürünün kullanma süresinin geçtiğini belirten bir yazı ile karşılaştığı görülmekte. Gelecekte kendi buzdolaplarımızda da buna benzer ürünler görmemiz mümkün.

OLED teknolojisinin türleri:

PLED : Polymer Light-Emitting Diodes (Polimer ışık yayan diyot)
POLED : Patternable Organic Light-Emitting Diodes
TOLED : Transparent Organic Light-Emitting Diodes
SOLED : Stacked OLED
IOLED : Inverted OLED