Mostar Köprüsü nerededir ve hangi ülkenin sembol yapılarındandır? Kim tarafından, ne zaman inşa edilmiştir?.. 

old-mostar-bridge-bosna-hersek

Mostar Köprüsü, Bosna-Hersek’in Mostar şehrinden geçen bir yapıdır. Ülkenin sembol yapılarından olan bu köprü Neretva Nehri üzerinde, Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında inşa edilmiştir. Mimar Hayreddin, köprü için 456 kalıp taş kullanmıştır. Köprü, çevresindeki kente adını da vermiştir ve Mostar, Hersek bölgesinin ana kenti olmuştur.

740646-mostar-koprusu16. yüzyıl sonlarında Mostar, Osmanlı İmparatorluğu’nun Bosna’daki idari merkeziydi. Osmanlılar zamanında yapılan bu köprü, 2005 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne eklenmiştir.

Neretva Nehri’nden 24 metre yükseklikte, 30 metre uzunluğunda, 4 metre genişliğinde olan Mostar Köprüsü, dönemine göre gelişmiş bir teknolojiyle inşa edildi. Köprü inşaatında 456 kalıp taş kullanıldı. Köprü, inşa edildikten sonra yakınındaki şehre ismini vermiştir, şehirde ticareti canlandırmış ve zenginleştirmiştir. Böylece Mostar, Hersek bölgesinin önemli bir şehri haline gelmiştir. Mostar Köprüsü, cesur sporcular tarafından yıllarca bir atlama platformu olarak kullanılmıştır. Mostar Köprüsü’nün bir de geleneği vardır. Geleneğe göre şehrin erkekleri, nişanlılarına cesaretlerini ispatlamak için düğün öncesinde köprüden atlarlardı.

Mostar Köprüsü günümüze nasıl geldi?

Bosna-Hersek’te başlayan iç savaş sırasında Mostar Köprüsü‘ne ilk saldırıyı 1992′de Bosnalı Sırplar düzenledi. 9 Kasım 1993′te Hırvat tankları köprüye daha büyük bir zarar veren saldırılarını başlattı. Kasım ayının sonunda köprü tamamen yıkıldı. Dev taşları, Neretva Nehri’nin sularına gömüldü. Mostar Köprüsü, yüzyıllar boyunca Bosna’da hoşgörü ve kültürel çeşitliliğin sembolüydü ve 427 yıldır ayaktaydı. Şehrin Müslüman ve Hırvat kesimini birbirine bağlıyordu.

Savaş sonrasında İngilizler, yıkılan köprünün yerine geçici bir demir köprü yaptı. Mostar civarındaki diğer köprüler de tahrip edildiğinden, nehrin iki yakasını birleştiren tek yapı olarak bu köprü kaldı.

Satari-most

Mostar Köprüsü‘nün eski haline uygun olarak yeniden inşası çalışmaları UNESCO ve Dünya Bankası’nın desteğiyle 1997′de başladı. Macar ordusundan dalgıçlar orijinal taşları nehir yatağından bulup vinçlerle çıkardı. Bombardımandan ve suyun içinde bozulmaya uğramış taşlar yapıda kullanılamadığı için, orijinal taşların çıkarıldığı, günümüzde kapalı olan taş ocağı tekrardan bu iş için açılıp, aynı ocaktan çıkarılan taşlar köprünün yapımında kullanıldı. Orijinal modele sadık kalınarak köprünün temelleri de sağlamlaştırıldı. 30 metre uzunluğundaki, 24 metre yüksekliğindeki köprünün kemerindeki çalışma Haziran 2002′de başladı. Son olarak kilit taşı Ağustos 2003′te yerine konuldu.

İnşaatı tamamlanan Mostar Köprüsü, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu çok sayıda devlet temsilcisinin hazır bulunduğu bir törenle, İngiliz Prensi Charles tarafından 23 Temmuz 2004 tarihinde açıldı. Mostar Köprüsü, eski Mostar şehriyle birlikte 2005 yılında Dünya Miras Listesi’ne eklendi.