KÖLELİK

Kölelik, bir insanın başka bir insanın mal veya kölesi olmasıdır. Köle sahibinin isteklerini yerine getirmelidir ve kanunlar önünde çok az ya da hiç hakkı yoktur.

Günümüzde kölelik bütün ülkelerde yasadışıdır ama eskiden bir dönemde normal toplumun bir parçasıydı. Köleler hizmetçi veya çiftlik ve fabrika işçisi olarak çalışırlardı.

SAVAŞ ESİRLERİ (KÖLELERİ)

Eski dönemlerde savaş alanında yakalanan mahkumlar galip gelenlere ait olurdu. MÖ 146 yılında Yunan şehri Corinth Roma İmparatorluğuna isyan etti. Şehir yeniden alındığında yaklaşık 80.000 kişi olan bütün nüfus köle olarak satıldı. Roma İmparatorluğunun bazı bölümlerinde yaşayan insanların yarısından çoğu köleydi.

GENİŞ TARLALAR

18. yüzyıla gelindiğinde köle ticareti önemli bir endüstriydi. Afrika’dan getirilen binlerce köle Kuzey ve Güney Amerika’ya ve Batı Hindistan’a geniş tarlalarda çalıştırılmak üzere getirildi. Birçok Afrikalı köle ABD’nin güneyindeki tarlalarda çalıştırılmak üzere alıkonuldu. Her ne kadar bazı köleler iyi şartlarda çalışıyorlardıysa da diğerleri kötü koşullarda yaşıyorlardı. Yaklaşık 1800 yılından sonra başlayan bir hareket kuzey eyaletlerde gelişti. 1861 yılında birkaç kuzey eyaleti köleliği kaldırmak istemeyen federasyondan ayrıldı ve (1861-65) Amerikan İç Savaşı başladı. 1865 yılında kuzey eyaletlerin zaferiyle kölelik kaldırıldı.

KÖLELİK KINANDI

Yaklaşık 1780 yılından başlayarak, birçok ülkenin toplumsal görüşü köleliğe karşı olmaya başladı. Kölelik İngiliz İmparatorluğunda 1833 yılında kaldırıldı. 1890’lara gelindiğinde birçok ülkede kölelik kaldırılmıştı. Afrika ve Güney Amerika’daki bazı kabile toplulukları köle kullanmaya devam ediyor. Yerel savaşlarda yakalanan insanlar ve belli kanunları çiğneyenler köle yapılır. Arap ve İslam ülkelerinin çoğunda kölelik kanun dışıdır aman köle zengin ve güçlü aileler tarafından hizmetçi olarak kullanılır.

♦William Wilberforce (1759-1833) köleliğin 1833 yılında ortadan kalkması için İngiltere’ye önderlik etti.

♦Eski köle, Harriet Tumban (1820-1913) 300 kölenin ABD’den kaçmasına yardımcı oldu.

♦Nat Turner(1800-31) Amerika’da 1831 yılında başarısız olan köle isyanına liderlik etti.

ÜÇGEN TİCARET

En büyük köle ticareti, Batı Afrika ve Amerika arasa Üçgen Ticaretle yapıldı. İngiltere’nin Bristol veya Liverpool şehirlerinden kata gemiler silahlı gemilerdi. Bu silahlarla Afrikalı köleler toplanır ve gemilere sıkışık bir biçimde yerleştirilirdi. Yolcuların büyük bir bölümü Amerika’ya yapılan yolculuk sırasında ölürdü. Köleler Amerika ‘ya İngiltere’ye götürülerek, tütün ve şeker karşılığında satılırdı. 1680-1800 yılları arasında yaklaşık yedi milyon kölenin ticareti yapıldı.