Işık hızı nedir? Işık hızı hakkında bilgi, ışık hızı saatte kaç kilometredir?  

Işık Hızı Nedir

Evrende en hızlı şey uzayda ilerleyen ışıktır. Yalnızca bir saniye içinde dünyanın etrafında tam yedi tur atabilir. Uzaydaki çok uzak noktalardan bize ulaşırken aynı zamanda kainatın geçmişini aydınlatıyor.

Işık, saniyede 300. 000 kilometre hızla hareket eder. Onun hızı nihai sınırdır. Hiç bir şey daha hızlı gidemez. Işık hızı, Işığın ve tüm diğer elektromanyetik dalgaların boşluktaki hızı.

Işığın, dünyadan ay’a ulaşması için gereken 1,3 saniye diğer gök cisimlerini düşündüğümüzde yalnızca bir kum tanesi. Işık hızının limitleri aynı zamanda dünyanın çok uzağındaki uzay araçlarıyla iletişimi de özel bir sorun haline getiriyor. Mars üzerinde keşif yapan araca sinyallerin gidip dönmesi 44 dakika sürüyor.

Işık Hızının Ölçülmesi

İlk Denemeler

Işık yüksek bir hızda ilerlediği için, ışık hızını ölçmek için yapılan ilk girişimler başarısız olmuştur. Galileo aralarında 10 km mesafe olan iki kuleye birer gözlemci yerleştirerek ışığın hızını ölçmeye çalışmıştır. Bu iki gözlemcininde elinde birer fener bulunmaktaydı. Bir gözlemci kendi fenerini açacak ve diğer gözlemci birinci gözlemcinin fenerinden gelen ışığı gördüğü zaman kendi fenerini yakacaktı. Böylece ışığın hızı fenerler arasındaki ışık demetlerinin geçiş zamanının bilinmesiyle hesaplanabilirdi. Ama ışığın bu iki kule arasında geçiş zamanı, gözlemcinin tepki süresine göre çok daha küçüktür. Bu yüzden ışık hızının bu yolla ölçülemeyeceği anlaşıldı ve yeni yöntemler geliştirildi.

Roemur Yöntemi

Işık hızının ilk başarılı tahmini 1675′te Danimarkalı astronom Ole Roemer (1644-1710) tarafından yapılmıştır. Roemer’in tekniği, Jüpiter etrafındaki dönüş periyodu yaklaşık 42,5 saat olan bir ayın astronomik olarak gözlenmesini içermekteydi. Jüpiter’in Güneş etrafındaki dönüş periyodu 12 yıl civarındadır; bu da Dünya, Güneş’in etrafında 90° döndüğünde Jüpiter’in 7,5 derece döndüğünü gösterir. Reomer bir yılı aşkın bir süre boyunca veri topladıktan sonra o ayın periyodunda sistematik bir değişim gözlemledi. Bu periyotları, dünya Jüpiter’den uzaklaştığı zaman ortalama değerden daha uzun ve dünya Jüpiter’e yaklaştığı zaman ortalama değerden daha kısa çıkmıştı. O ay sabit bir periyoda sahip olsaydı Roemer belirli bir anda oluşan bir tutulma gözlemleyebilecek ve o yıl içindeki başka bir tutulmanın ne zaman gerçekleşeceğini tahmin edebilecekti. Roemer periyoddaki bu değişimi dünya ile Jüpiter arasındaki mesafenin gözlemler arasındaki sürede değiştiği gerçeğine dayadı. Üç ayda Jüpiter’den gelen ışık dünya yörüngesinin yarıçapına eşit olan ek bir bir mesafeyi kat etmeliydi. Roemer’in elde ettiği veriyi kullanarak, Christiaan Huygens ışık hızı için alt sınırın yaklaşık olarak 2,3×10⁸ m/s olarak tahmin etti. Bu deney ışığın sonlu bir hıza sahip olduğunu ve ışık hızı için bir tahmin vermesi açısından tarihsel olarak önemlidir.

Fizeau Yöntemi

El yapımı aletlerle ışık hızını ölçmek için ilk başarılı metod Hippolyte Fizeau (1819-1896) tarafından 1849 yılında geliştirilmiştir. Bu metodda temel düşünce, ışığın bir noktadan uzaktaki bir aynaya gidip gelmesi için geçen zamanı ölçmektir.