Gıda Katkı Maddeleri, Gıdaların Renklendirilmesinde kullanılan maddeler ve yan etkileri. Gıda Boyalarının kullanım alanları, etkileri.

GIDA KATKILARI RENKLENDİRİCİLER
(E100-E181)

Numara

İsim

Yorum

E100@ Curcumin

portakal sarısı; curcuma (turmeric) bitkisinin köklerinden elde edilir, suni olarak da üretilir; peynir, margarin ve fırın tatlılarında kullanılır

E101@ Riboflavin, Riboflavin-5′-phosphate

‘B2 vitamini’ ve renk; doğal olarak sebzelerde bulunur; yumurta, süt, karaciğer ve böbrekten de elde edilir; margarin ve peynirde kullanılır

E102 Tartrazine

FD&C Sarı No.5; astım krizine (FDA** bunu onaylamasa da) ve çocuklarda kurdeşene (FDA**’nın tahmini 1/10 000) neden olduğu bilinir; ayrıca tiroid tümörü, kromozom hasarı, kurdeşen, hiperaktivite ve aspirin duyarlılığı ile de ilişkilendirilir; renkli içecek, tatlı, reçel, tahıl, çerez, konserve balık ve hazır çorbalarda kullanılır; Norveç ve Avusturya’da yasaklandı

E104 Quinoline Yellow

FD&C Sarı No.10; ruj, saç bakım ürünleri, kolonya üretimi ve eczacılıkta kullanılır; deri yangısına neden olur; Avustralya, Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E107 Yellow 7G

sarı renk; astımlılarda alerjik reaksiyon görülebilir; tipik ürünler hafif içeceklerdir; HACSG* sakınılmasını öneriyor; Avustralya ve Amerika’da yasaklandı

E110@ Sunset Yellow FCF, Orange Yellow S

FD&C Sarı No.6; sentetiktir; tahıl, pasta, tatlı, çerez, dondurma, içecek ve konserve balık ayrıca Berocca, Polaramine ve Ventolin şurup gibi ilaçların üretiminde kullanılır; yan etkileri kurdeşen, rinit (burun akması), burun tıkanıklığı, alerji, hiperaktivite, böbrek tümörü, kromozom hasarı, karın ağrısı, bulantı ve kusma, hazımsızlık ve iştahsızlıktır; hayvanlarda tümöre neden olduğu görülmüştür; Norveç’te yasaklandı

E120@ Cochineal, Carminic acid, Carmines

kırmızı renk; böceklerden elde edilir; nadiren kullanılır; HACSG* sakınılmasını öneriyor

E122 Azorubine, Carmoisine

kırmızı renk; kömür katranı türevi; astımlılar ve aspirin alerjisi olanlarda kötü reaksiyonlar yapabilir; tipik ürünler şekerleme, marzipan ve jölelerdir; İsveç, Amerika, Avusturya ve Norveç’te yasaklandı

E123 Amaranth

FD&C Kırmızı No.2; aynı ismi yaşıyan bir ottan üretilir; kek, meyve tatlı dolgular ve jölelerde kullanılır; astım, egzema ve hiperaktiviteye neden olur; bazı hayvanlara yapılan testlerde doğum kusurları ve cenin ölümleri görülmüştür, kanserojen olabilir; Avusturya, Amerika, Rusya, Norveç ve diğer bazı ülkelerde yasaklandı

E124 Ponceau 4R, Cochineal Red A

FD&C Kırmızı No.4; sentetik kömür katranı; hayvanlarda kanserojen, astımlılar ve aspirin alerjisi olanlarda kötü reaksiyonlar yapabilir; Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E127 Erythrosine

FD&C Kırmızı No.3; kiraz ve vişne, konserve sebze, muhallebi, tatlı, pasta ve çerezlerde kullanılır; ışığa karşı duyarlılığa ve thyroid hormonu seviyesini arttırıp hyperthyroidism’e neden olabilir; 1990’da farelerde yapılan çalışmada thyroid kanserine neden olduğu saptanmıştır; Avustralya, Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E128 Red 2G

Avustralya ve İngiltere dışındaki diğer bazı ülkelerde yasaklandı

E129 Allura red AC

FD&C Kırmızı No.40, sentetiktir; tatlılar, içecek ve garnitürlerde, eczacılık ve kozmetik ürünlerinde kullanılır; farelerde kanser ile ilişkilendirildi; Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, İsviçre, İsveç, Avusturya ve Norveç’te yasaklandı

E131 Patent blue V

Avustralya, Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E132@ Indigotine, Indigo carmine

FD&C Mavi No.2, sentetik kömür katranı türevi; yaygın olarak tablet ve kapsüllere eklenir; ayrıca dondurma, tatlı, fırınlı mamuller, şekerleme ve biskuvilerde kullanılır; bulantı, kusma, yüksek tansiyon, deri döküntüsü, solunum sorunları ve diğer alerjik reaksiyonlara neden olur. Norveç’te yasaklandı

E133 Brilliant blue FCF

FD&C Mavi No.1; mandıra ürünleri, tatlılar ve içeceklerde kullanılır, Belçika, Fransa, Almanya, İsviçre, İsveç, Avusturya ve Norveç’te yasaklandı

E140 Chlorophylis, Chlorophyllins

yeşil renk; doğal olarak tüm bitkilerde bulunur; mum ve yağların boyanmasında, eczacılık ve kozmetik ürünlerde kullanılır

E141 Copper complexes of chloropyll and chlorophyllins

zeytin rengi; bilinen yan etkisi yok

E142 Green S

yeşil renk; sentetik kömür katranı türevi; konserve bezelye, nane jöle ve soslarda, paketlenmiş ekmek kırıntısı ve kek karışımlarında kullanılır; İsveç, Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E150(a) Plain caramel

koyu kahve renk; sakarozdan yapılır; HACSG* sakınılmasını öneriyor; istiridye, soya, meyveler, konserve soslar, bira, viski, bisküvi ve turşularda kullanılır

E150(b) Caustic sulphite caramel

bkz E150(a)

E150(c) Ammonia caramel

bkz E150(a)

E150(d) Sulphite ammonia caramel

bkz E150(a)

E151 Brilliant Black BN, Black PN

siyah renk; kömür katranı türevi; kahverengi soslar ve kuşüzümü keklerde kullanılır; Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, İsviçre, İsveç, Avusturya, Avustralya, Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E153@ Vegetable carbon

siyah renk, mangal kömürü boyası; reçel, jöle ve meyan kökünde kullanılır; Avustralya’da yalnızca bitkisel kökenli olanına izin verildi, Amerika’da yasaklandı

E154 Brown FK

Amerika’da yasaklandı

E155 Brown HT (Chocolate)

kahve renk, kömür katranı; çikolatalı kekte kullanılır; astımlılar ve aspirin alerjisi olanlarda kötü reaksiyonlar yapabilir; deri duyarlılığına neden olduğu bilinir; Danimarka, Belçika, Fransa, Almanya, İsviçre, İsveç, Avusturya, Amerika ve Norveç’te yasaklandı

E160(a)@ Carotene, alpha-, beta-, gamma-

portakal sarısı renk; insan vücudu onu karaciğerde ‘A Vitamin’ine dönüştürür; havuçta, turunçgillerde ve sebzelerde bulunur

E160(b)@ Annatto (Arnatto, Annato), bixin, norbixin

kırmızı renk; ‘Bixa orellana’ ağacından elde edilir; gövde ve kumaş boyası, peynir boyası, tereyağ, margarin, tahıl, çerez, çorba, vernik üretiminde, ayrıca eczacılıkta (balgam sökücü olarak) ve tekstil sektöründe kullanılır; kurdeşene neden olduğu bilinir, HACSG* sakınılmasını öneriyor

E160(c)@ Paprika extract, capsanthin, capsorubin

bazı ülkelerde yasaklandı

E160(d)@ Lycopene

domates ve pembe greyfurtta bulunan kırmızı renkli karotenoid, kanser riskini azaltabilir

E160(e)@ Beta-apo-8′-carotenal (C 30)

portakal rengi, bilinen yan etkisi yok

E160(f)@ Ethyl ester of beta-apo-8′-carotenic acid (C 30)

portakal rengi, bilinen yan etkisi yok

E161(b) Xanthophylls – Lutein

sarı renk; doğal olarak yeşil yaprakta, kadife çiçeği ve yumurta sarısında bulunur

E161(g)@ Xanthophylls – Canthaxanthin

sarı renk; retinol; bazı mantar, kabuklu hayvan, balık ve flamingo tüyünde bulunur

E162 Beetroot Red, Betanin

mor renk; pancardan elde edilir; bilinen yan etkisi yok

E163 Anthocyanins

menekşe rengi, çiçek ve bitki kaynaklı; güvenli görünüyor

E170@ Calcium carbonate

mineral tuz; kaya minerali veya kemikten elde edilir; diş macunu, beyaz boya, temizleme tozları, diyakoz şarabı, konserve sebze ve meyvede kullanılır; yüksek dozlarda zehirlidir

E171 Titanium dioxide

beyaz renk; diş macunu ve beyaz boyada kullanılır; bilinen yan etkisi yok

E172 Iron oxides and hydroxides

siyah, sarı, kırmızı renk; som balığı ve karides ezmesinde kullanılır; yüksek dozlarda zehirlidir

E173 Aluminium

bazı ülkelerde yasaklandı

E174 Silver

bazı ülkelerde yasaklandı

E175 Gold

bazı ülkelerde yasaklandı

E180 Latolrubine BK

bazı ülkelerde yasaklandı

E181 Tannic acid, tannins

alkolde berraklaştırma ajanı; fındık ve oak ağacı dallarından elde edilir; doğal olarak çayda bulunur

* ‘Hiperaktif Çocukları Destekleme Grubu’ (HACSG)
** ‘Gıda ve İlaç Yönetimi’ (USA)
“@” Kesin veya muhtemelen hayvan (çoğunlukla domuz) kökenli katkılar