Gıdalarda kullanılan katkı maddeleri, bu maddelerin etkileri, zararları, elde edilişi, kullanım alanları.Gıda Katkıları Rehberi.

İsim

Yorum

Albumin@
Ambergris@

balinadan elde edilir

Arachidonic acid@

karaciğer, beyin veya hayvani beze ve yağlardan elde edilir

Aronia

aronia arbutifolia‘dan elde edilir; tat arttırıcı olarak jöle, puding, unlu tatlılar, yoğurt, süt tatlıları, krema, homojenize peynir, şekerleme, gevrek kekler, meyve kremaları, dondurma ve çabuk içeceklerde kullanılır

Aspartic acid@

aspartamdan elde edilir (bkz E951)

Betaine@

yağdan elde edilir

Biotin

vitamin B kompleksinin uzantısı olan renksiz bir vitamin; özellikle maya, karaciğer ve yumurta sarısında bulunur; bilinen bir yan etkisi yok, araştırılıyor

Caffeine

doğal olarak çay, kola meyvesi ve kahvede görülen bir alkali; yüksek dozlarda zehirlidir; kalp çarpıntısı, yüksek tansiyon, kusma, adale kasılması, başağrısı, diyare (ishal), sık idrara çıkma, su kaybı, uykusuzluk, mide krampı, el titremeleri ve seğirmelere sebep olabilir; müshil rolü oynar, ayrıca vücuttaki depolanmış kalsiyum miktarını azaltır; hafif yatıştırıcı olarak kullanılır

Casein

sütün gluten ile benzerlik gösteren moleküler yapıya sahip bir fosfoproteinidir; celiac hastaları korunmalıdır

Catalase@

sığır ciğerinden elde edilir

Cholesterin@
Cinnamon

ağaç kabuğundan yapılan bir baharat; alerjik olabilir

Citrus Red No.2

hayvanlarda kansere neden olmuştur; portakal kabuklarının boyanmasında kullanılır

Clove Bud Oil

karanfil tomurcuğu (syzygium atmaticum) ndan damıtılan naturel yağ; alerjik olabilir

Civet@

kediden elde edilir

Colin bitartrate@

hayvani doku

Collagen@
Enzyme@
Erythritol@

mısır nişastasından alınan bir şeker (dextrose) ile başlayan bir mayalama süreci ile üretilir, dana midesinden de elde edilir; içecekler ve şekerleme ürünlerinde tatlandırıcı olarak kullanılır

Ethyl Vanillin

yapay vanilya kokulandırıcı, aslından 3 1/2 kez daha güçlü ve ucuz, bu da neden üreticilerin hafif içecekler, dondurma ve fırınlanmış ürünlerde bu maddeyi kullandıklarını açıklıyor; genel olarak güvenli kabul edilir

Evans Blue CI Direct Blue 53

deri yangısı

FD&C Green No.3 Fast Green

mesane tümörüne neden olur

FD&C Red No.102 New Coccine

alerjen; gıdalarda kullanımına izin verilmez

FD&C Yellow No.11

deri yangısı

Fructose

bu karbohidrat saf şeker (monosaccharide) doğal olarak balda ve taze sebzelerde bulunur; fırıncılar onu kek, ekmek ve kurabiyeleri esmerleştirmek için kullanırlar

Gentian Violet CI Basic Violet No.3

deri yangısı

Glucuronolactone, Glucuronic acid@

doğal olarak vücutta meydana gelen bir maddedir, karaciğerde glucose‘dan yapılır, metabolizmanın uyarılmasına ve böylece vücuttan zehirlerin atılmasına yardım eder; ayrıca bitkilerde (başlıca reçinelerde) bulunur ve ayrıca tüm hayvanlarda lif ve bağlantı dokularının önemli bir unsurudur

Glycerides

yağ komponentleridir; stabilize sosis ve sucuk, domuz yağı, bitkisel yağlar, margarin ve hamur yağında kullanılır, en yaygın olanı (FDA* katı sınırlar empoze etse de) “monoglyceride citrate” tır

Glycogen@
Gliadin

buğday, ana maddesidir; ekmek, pasta, kek, kurabiye ve bir çok fırınlanmış üründe; şehriye ve makarnada ana katkıdır; celiac hastaları korunmalıdır

Guaiacol

kimyasal ürünlerde balgam sökücü olarak kullanılır

Hormone@
Hydrolyzed Vegetable Protein (HVP)

tahıl gluteni; gluten, monocotyledonae (monocots) cinsinin alt kategorisi olan bitkilerde bulunan proteindir; bu bitkiler buğday, yulaf, arpa ve çavdarın da içinde bulunduğu tahıl familyasının elemanıdırlar (türevleri malt, nişasta, hidrolize bitki proteinleri, tekstürize bitki proteinleri, sirke, alkol ve tatlandırıcılardır); celiac hastaları korunmalıdır, celiac hastalığı (celiac sprue veya gluten-sensitive enteropathy) ince bağırsak mukozasındaki bir hassasiyetin sebep olmasıyla besinlerin kötü emilimi şeklinde ortaya çıkan kronik bir hastalıktır; paketlenmiş hazır gıdalar, gıda türevleri ve konserve ürünlerde, ayrıca ilaç hazırlama ve özellikle vitamin ve mineral ilavelerinde kullanılır

Hydrolyzed Plant Protein (HPP)

HVP ile aynı

Keratin@

saç ve tüyden elde edilir

Lipid, Lipoid@
Lysin-L@
Lysin-DL@

erythritol ile benzer madde

Maltodextrin, Mdltrin

doğal, kompleks bir karbohidrattır, (dextrose, fructose, sucrose gibi) temel şeker değildir; patates veya mısır nişastasından elde edilebilir; tatlı, meşrubat, bira, dondurma, konserve, süt tozu, kek, bisküvi ve ekmek gibi ürünler için gıda endüstrisinde; ayrıca ilaç, tekstil, matbaacılık ve boyacılık, kağıt yapımı, petrol sondaj sektöründe de kullanılır; genel olarak güvenli sayılır

Menthol

özellikle nane yağında bulunan kristal alkol, keskin koku ve serinletici özelliğe sahiptir; alerjik olabilir

Metionine@

proteinden elde edilir

Neutral Red

deri yangısı

Nucleıc acid@

hücrelerden elde edilir

Oleamine, Oleic acid@
Rennet@

dana midesinden elde edilen peynir mayası

Oxysterin@
Palmitic acid@
Panthenol@
Pepsin@
Phenylalanine, Phenylanine

temel amino asit; vücut onu bazı hormonlar (epinephrine, norepinephrine, thyroxine, cholecystokinin) ve melanin‘i, (esmer deri pigmenti) üretmek için kullanır; cholecystokinin iştah azalmasına yol açar (bu, biçimli bir vücut veya sabit kilo oluşturmak için faydalı olabilir); phenylalanine’in ağrı azaltıcı etkisi, atletik insanlarda kuvvetli egzersizlerin yol açtığı adale, bağ, eklem ve kiriş ağrıları, kızarma ve kasılmaların giderilmesi için kullanılabilir

Phenylephrine

burun tıkanıklığını gideren dekongestan; eczacılıkta kullanılır; yan etkileri bulantı, mide rahatsızlığı, iştah kaybı, asabiye, huzursuzluk, baş dönmesi, baş ağrısı, göğüs ağrısı, çarpıntı, bunalım, korku, zor veya ağrılı idrar atışı ve uykusuzluktur

Phospholipide@

peynir mayası

Polypeptides@
PolyVinylPolyPyrrolidone, PVPP

birayı berraklaştırmak ve raf ömrünü arttırmak amacıyla fenolik bileşimleri ayırıp çıkarmak için eklenen beyaz toz

Progesterone@
Salicylate

salisilik asit tuzu; şekerleme, pasta ve hafif içeceklerde kullanılır

Quinine dihydrochloride, Quinine sulfate

chinchona ağacının kabuğundan çıkarılan zehirli alkaloid; tatlandırıcı olarak sodalı meşrubatlarda (öncelikle limon ve tonik) ve malaria hastalığının tedavisinde kullanılır; yan etkileri başağrısı, bulantı, kulak çınlaması ve bulanık görmedir; FDA* kullanılabilecek miktarı sınırlamıştır

Taurine

temel olmayan amino asit; methionine ve cysteine amino asitlerinin sentezi ile karaciğerde üretilir, B6 vitamini sürece yardım eder; insülin aktivitesi üzerinde etki yapabileceğinden, diabetik ve hypoglisemik hastalar tıbbi gözetim altında kullanmalıdır; aşırı tüketim diyare ve peptik ülsere yol açabilir

Thiamine

B1 vitamini kaynağı; enerji metabolizmasında bir koenzim olarak çalışır, iştahı, beslenme ve sinir sistemlerini destekler; yüksek dozlardaki yan etkileri başağrısı, asabiye, nabız artışı, titreme ve zafiyettir

Thimerosal

civa içeren çok etkili bir koruyucu; FDA* 30dan fazla lisanslı aşı ve biyolojik ürünlerde kullanıldığını tahmin etmektedir; civa zamanla vücuttan atılır; sinir sistemi civanın bütün formlarına karşı çok duyarlıdır, yüksek seviyede metalik, inorganik veya organik civaya maruz kalma, beyin, böbrekler ve cenin gelişmesinde kalıcı hasara yol açabilir, beyindeki fonsiyonunun etkisi asabiye, ürkeklik, titreme, görme veya duyma değişikliği ve hafıza problemleri ile sonuçlanabilir

Torula

kağıt yapımındaki hamurlama esnasında yan ürün olarak ağaç şekerinden elde edilen yüksek protein; S tipi, bebe mamaları ve zahirelerde, F tipi, sığır, balık ve tavukların besinlerinde kullanılır; saman nezlesi ve astım açısından alerjendir

Zinc

insanlar için temel eleman; doğal olarak et (özellikle karaciğer), balık (özellikle kabuklular), mercimek, lifli yeşil sebzeler, tüm tahıllar (buğday dahil), bira mayası, peynir, süt, fındık, ayçiçeği ve susamda görülür; zehirli dozları kusma, diyare (ishal), huzursuzluk, mide rahatsızlığı, bağışıklık ve kansızlığa; aşırı dozları HDL (“iyi”) kolesterol seviyesini düşürüp kalp hastalığı riskini arttırabilir

* ‘Gıda ve İlaç Yönetimi’ (USA)
“@” Kesin veya muhtemelen hayvan (çoğunlukla domuz) kökenli katkılar