Fosfor nedir? Fosfor’un özellikleri, Fosfor hakkında bilgiler.

Fosfor, hava ile temas ettiğinde ışıma yapar. Yunanca Phos (ışık) ve phoras (getiren) sözcüklerinden türemiştir. Azotun aksine fosforun birçok allotrobu bulunur. En önemli allotropları beyaz fosfor, kırmızı fosfor ve siyah fosfordur.

Beyaz fosfor, diğer allotroplara göre daha reaktiftir. Bunun nedeni P4 molekülünde P-P bağlarının gergin olmasıdır. Beyaz fosforun erime noktası diğer allotroplara göre daha düşüktür (44.2 °C).

Beyaz fosforun en önemli özelliği, karanlıkta ışık yayması ve çok zehirli olmasıdır. Beyaz fosfor, havayla temas ettiğinde beyaz dumanlar çıkararak yanar. Bu nedenle su dolu şişe içinde saklanır. Böcek ve fare zehiri, sis ve yangın bombaları yapımında kullanılır.

Kibrit yapımında kullanılan kırmızı fosfor, güneş ışığı ve ısı etkisiyle beyaz fosfordan oluşur. Beyaz fosforun aksine kolayca tutuşmaz, ışıldamaz ve zehirli değildir. Erime sıcaklığı ise çok daha yüksektir.

Siyah fosfor, beyaz fosforun havasız ortamda ve basınç altında ısıtılmasıyla elde edilir. Siyah fosfor yarı iletkenlerin yapımında kullanılır.

Fosfor, doğada genellikle kalsiyum fosfat (Ca3(PO4)2) gibi fosfat kayaları şeklinde bulunur. Elementel fosfor da kalsiyum fosfattan aşağıdaki yöntemle elde edilir.

fosfor

Bu denklemde yer alan SiO2, Ca3(PO4)2’taki kalsiyumu, silikat olarak çöktürmek için, C ise P2O5’in elementel fosfora indirgenmesi için kullanılır.