eylemsizlik-deneyi

Eylemsizlik Deneyi

Bir sihirbazın üstü bardaklarla dolu bir masanın örtüsünü, bir bardağı bile düşürmeden çekip aldığını hiç gördünüz mü? Bu olay sadece bir sihirbazlık gösterisi değil ayrıca fen bilgisinin akıllıca bir kullanımı da. Bu deneyde biz sizden sofrayı kullanmanızı istemeyeceğiz; daha güvenli ve daha ucuz başka malzemeler kullanarak arkadaşlarınıza bu sihirbazlık gösterisini yapmaya ne dersiniz?

Gerekli malzeme

• Ağır bir su bardağı
• Bir cetvel
• Kâğıttan uzun bir şerit
• 2 metal para

Deneyin yapılışı

Önce kestiğiniz uzun şeridin bir ucunu bardağın kenarına koyun. Metal paralan bu kağıdın üstüne dengeli bir şekilde yerleştirin. Kâğıdın metal paralan desteklemediğinden emin olmalısınız. Kâğıt şeridin boşta kalan ucunu bardağın kenar yüksekliğine kadar kaldırıp gergin olarak tutun. Bu arada metal paraları kıpırdıtmamaya dikkat edin. Son olarak, boşta kalan elinize cetveli alın ve kestiğiniz şeridin bardaktan 4 cm kadar uzağına cetvelle hızlıca vurun. Burada, deneyi yaparken, ne kadar hızlı vurduğunuz önemlidir. İlk denemede başarılı olamayabilirsiniz ama metal paralarınız bardağın üzerinde hareketsiz kalana kadar denemeye devam edin.

Nasıl oluyor?

Eylemsizlik tüm nesnelerde bulunan ve nesnelerin hareket değişikliğine karşı direnç göstermelerini sağlayan bir özelliktir.

Bir nesne hareketsiz duruyorken, onu hareket ettirmek istersek onun üstüne bir kuvvet uygulamamız gerekir. Ayrıca hareket eden bir nesneyi durdurmak için de yine kuvvet harcarız. Nesnenin ağırlığı arttıkça o nesnenin hareket miktarını (momentumunu) değiştirmek için daha fazla kuvvete ihtiyaç duyarız. Bu durumda, yaptığınız sihirbazlık gösterisinde kullandığınız anahtar bilgi momentumdur. Fizikte momentum kütle ile hızın çarpımına eşittir. Bu deneyde siz hafif olan kâğıt şeridin momentumunu çabucak değiştirirken, ağır metal paraların momentumunu değiştiremediğiniz için gösteriniz başarılı oluyor.