Destan Dönemi Sözlü Edebiyat

Bütün dünyada Destan Dönemi edebi ürünlerinin en belirgin nitelikleri şunlardır: Sözlü edebiyat ürünü olmaları, manzum olmaları ve mitolojik öğelerle donanmaları.

insanoğlu, özellikle tarih öncesi çağlarda -bu çağlarda insanoğlunun bilimsel bilgiden ve aklın yol göstericiliğinden uzak olduğu kabul edilir- doğa olaylarını ya da doğa olayları kadar etkileyici, toplumda derin izler bırakan, nedenlerini ve gelişim süreçlerini açıklayamadığı kimi olay ve durumları, olağanüstü güçlerle ilişkilendirmiştir. İşte mitler, bu ilişkilendirmelerden doğmuştur. Aslında bu durum günümüzde de karşımıza çıkmaktadır. Çünkü insanda, anlamakta güçlük çektiği, anlaması için gerekli donanıma sahip olmadığını düşündüğü, kendisini ya da toplumu derinden etkileyen olay ve durumları olağanüstü bir güce bağlama eğilimi vardır. Bugün batıl inanç olarak adlandırılan birçok inanç ve davranış bu duruma örnek gösterilebilir: Günümüzde insanların uzayla ilgili olarak anlamlandıramadıkları, sırlarını henüz çözemedikleri kimi olayları olağanüstü güçlere bağlamaya çalışmaları, bu noktada uzaylılar ve ufolarla ilgili sözlü, yazılı ve görsel öğelere başvurmaları, insanoğlunun bu kadim bakış açısıyla açıklanabilir ancak.

Şimdi de mit ve mitoloji kavramlarına açıklık getirelim: Geleneksel olarak yayılan ya da toplumun hayal gücü etkisiyle biçim değiştiren, tanrı, tanrıça, evrenin doğuşu ile ilgili hayali, alegorik bir anlatımı olan halk hikâyelerine mit (mitos) denir.

Mitoloji ise şunları karşılamaktadır:

1. Mitleri, doğuşlarını, anlamlarını yorumlayan, inceleyen bilim.
2. Bir ulusa, bir dine, özellikle Yunan ve Latin uygarlığına ait mitlerin, efsanelerin bütünü.

Sözlü edebiyat ürünleri, mitolojik dönemde oluşmaya başlamıştır. O dönemde oluşturulan sözlü edebiyat ürünlerinde kullanılan dili zenginleştiren, resim ve heykel sanatının ilk ürünleri sayılabilecek eserlerin en önemli temasını oluşturan mitolojik öğelerin, dönemin zihniyetiyle ve o dönemdeki yaşama biçimiyle sıkı bir ilişkisi vardır. Bir anlamda yaşam, mitolojik öğelerle anlam ve değer kazanmış, bu anlam ve değerler de o toplumdaki bireyleri birbirine bağlamış, hayatta kalmanın güç olduğu bir zaman diliminde günümüz deyişiyle ulusal bilinç oluşturarak toplumun birbirine kenetlenmesini sağlamıştır. İslami dönemde mitolojinin yerini din alsa da mitolojik unsurlar kendilerine bir şekilde yaşama alanı bulmuştur.