Biyom Nedir?

Biyom

Biyom, geniş bir alana yayılmış bitki örtüsü ve bununla ilişkili mikroorganizmalar, mantarlar ve hayvanlar.

Biyomlar, geniş coğrafik bölgeleri içine alan büyük ekosistem tipleridir. Çöller, çayırlar ve iğne yapraklı ağaçların oluşturduğu ormanlar biyoma örnek verilebilir. İğne yapraklı ormanlara düşen yağış miktarı ılıman kuşaktaki ormanlarla yaklaşık olarak aynıdır. Çayırlık alanlar, genellikle her iki orman çeşidinden daha kuraktır. Çöller ise en kurak bölgelerdir. Her biyom tipi farklı iklim, bitki ve hayvanlarla karakterize edilir.

Biyom Çeşitleri Nelerdir?

  • Karan Biyomları
  • Ekvator Yağmur Ormanları Biyomu
  • Savan Biyomu
  • Çöl Biyomu
  • Yapraklakrını Döken Orman Biyomu
  • Çalı Biyomu
  • İğne Yapraklı Orman Biyomu
  • Tundra Biyomu
  • Dağ Biyomu
  • Okyanus ve Deniz Biyomu
  • Göl Biyomu
  • Akarsu Biyomu
  • Kutup Biyomu

Karasal Biyomlar

Karasal biyomların coğrafik yayılışı, büyük ölçüde iklimdeki bölgesel değişikliklere dayanır. Karasal biyomlar haritada çok keskin sınırlarla gösterilmiş olmasına rağmen doğada birbirlerinden net sınırlarla ayrılmaz. Biyomlar arası geçiş alanları çok dar veya geniş olabilir.

Çeşitli şekillerde sınıflandırılabilen biyomlar, dünya üzerinde, düzensiz kuşaklar hâlinde dağılmıştır. Karasal biyomlar özellikleri ve sahip oldukları baskın bitki örtüsüne göre isimlendirilir. Karasal biyomlar; orman, çöl ve çayır biyomları olarak gruplandırılır.

Orman biyomları: Karaların büyük bir bölümünü ormanlar kaplar. Ancak aşırı ağaç kesimi, yangın vb. etkiler sonucu ormanların kapladığı alan gittikçe azalmaktadır.

Çöl biyomları: Çöller toprak yüzeyi sıcaklığının 60 0C’un üstüne çıktığı çok kurak alanlardır. Bu alanlarda sıcaklık gün içinde ve mevsimler arasında büyük farklılıklar gösterir. Gündüz 55 0C’a çıkabilen sıcaklık geceleri eksili değerlere inmektedir. Bitki örtüsünün hiç bulunmadığı ya da çok seyrek olduğu aşırı kurak ortamlardır. Çöllerde belirli bir yağış mevsimi yoktur. Çöller dünyadaki karaların %35′ine yakın bir alanı kaplayan büyük biyomlardır.

Çöl biyomunda su ihtiyacı az olan bitkiler bulunur. Çölde en çok su depolama özelliği olan kaktüslere ve kökleri derinlere uzanan çalılara rastlanır. Bunlar arasında geniş mesafeler ve boş alanlar bulunur. Çöl bitkilerinin gelişmesi çok hızlıdır.

Sucul Biyomlar

Tatlı su ve tuzlu su biyomları olarak gruplandırılan sucul biyomlar biyosferin en büyük bölümünü kaplar.

Tatlı Su Biyomları

Göller ve gölcükler gibi durgun su kütleleri, nehirler, deltalar, akarsular gibi hareketli su kütleleri ve sulak alanlar tatlı su biyomlarını oluşturur.

Tuzlu Su Biyomları

Okyanuslar ve denizler tuzlu su biyomlarını oluşturur. Yerkürenin %70′ini, okyanuslar ve bunları birbirine bağlayan denizler kaplar.

Dalgalar, gel-gitler, akıntılar, tuzluluk, sıcaklık, basınç ve ışık yoğunluğu gibi fiziksel etmenler deniz ve okyanuslardaki komünitelerin yapısını önemli ölçüde belirler.

Denizler ve okyanusların kıyıya yakın bölgelerinde yaşam koşulları daha uygun olduğu için tür çeşitliliği daha çok bu bölgelerde yoğunlaşmıştır.

Tuzlu su biyomlarında yaşayan canlılar; kıyıya olan uzaklığa, suyun derinliğine ve ışık geçirgenliğine göredağılım gösterir.

Tuzlu su biyomunda derinliğe bağlı olarak Protozoa türleri, solucanlar, deniz anaları, mürekkep balığı, midye vb. omurgasız hayvanlar ile balıklar ve balina, fok gibi memeli hayvanlar yaşar.